WSZYSTKO CO MUSISZ WIEDZIEĆ O CHOROBIE PARKINSONA

Choroba Parkinsona jest spowodowana uszkodzeniem mózgu. Jeżeli pacjent nie wykonuje danej czynności to NIGDY nie robi tego ze złej woli – niezrozumiałe zachowania i zaburzona percepcja otoczenia są wynikiem zaniku specjalnych neuronów produkujących dopaminę w istocie czarnej. W związku ze zbyt małą ilością wspomnianego neuroprzekaźnika, przekazywanie impulsów nerwowych jest zaburzone i stąd bierze się nieprawidłowy ruch.

Charakterystyczne objawy (które wpływają na rehabilitację w Parkinsonie), to głównie:

1. drżenie kończyn, przypominające kręcenie pigułek lub liczenie pieniędzy, którego nasilenie zmniejsza się wraz z wykonaniem ruchu celowego,
2. wzmożone napięcie mięśniowe o charakterze rury ołowianej, często opisywane przez pacjentów jako „sztywność”, „betonowe nogi” lub „zdrewniałe nogi”.
3. bezruch, polegający na występowaniu trudności w zainicjowaniu oraz wykonywaniu ruchów – jest to bardzo powolne.

Poza powyższą triadą objawów, pojawiają się także takie zjawiska jak: nieprawidłowa, pochylona do przodu postawa ciała, „maskowata” twarz, cicha mowa (a nawet szept), szurający chód bez towarzyszącego ruchu ramion, stawianie drobnych kroczków, trudności z zatrzymaniem ruchu, pisanie drobnym pismem, skłonność do padania np. w tył (retropulsja), objaw tunelu (nasilenie symptomów choroby w ciasnych i wąskich przestrzeniach) oraz charakterystyczny freezing (zamrażanie) manifestujący się nagłą blokadą kończyn podczas chodzenia, co stanowi duże ryzyko upadku.

Czy można coś poradzić na powyższe objawy? Tak jak wspomnieliśmy wcześniej – jest to zaburzenie nieuleczalne i postępujące. Leczenie farmakologiczne oraz rehabilitacja w chorobie Parkinsona łagodzą symptomy, spowalniają ich rozwój, a także pozwalają zachować sprawność na dłużej.

Niedobór dopaminy to nie tylko problemy z poruszaniem się. Ten neuroprzekaźnik jest ponadto odpowiedzialny za pracę narządów wewnętrznych, jakość snu, pamięć, nastrój, nawiązywanie relacji z innymi osobami oraz za motywację, która odgrywa kluczową rolę dla przebiegu rehabilitacji w chorobie Parkinsona.

REHABILITACJA W CHOROBIE PARKINSONA – NA CZYM POLEGA?

Zasadniczym celem fizjoterapii jest utrzymanie aktywności pacjenta najdłużej jak to możliwe. Służą temu rozmaite grupy ćwiczeń równoważnych, koordynacyjnych, rozciągających, mimiki, trening chodu, a także gry i zabawy oraz ćwiczenia w wodzie. Niezastąpione pozostają również zasady ergonomii, które w chorobie Parkinsona przyjmują dosyć osobliwy charakter, ale istotnie ułatwiają pacjentom poruszanie się po najbliższym otoczeniu. Program usprawniania powinien zawierać także ćwiczenia oddechowe, artykulacyjne i ćwiczenia z logopedą.

Wszystko to ma na celu zmniejszenie bezpośrednich skutków choroby tj. zaburzeń chodu i równowagi oraz nieprawidłowej postawy ciała – w tych obszarach rehabilitacja jest skuteczna. Nie wpływa natomiast – według specjalistów – na spowolnienie ruchowe, sztywność i nasilenie drżenia.

Nie zapominajmy także, że ze względu na postępujący charakter zaburzeń, cele fizjoterapii będą różne w zależności od ich zaawansowania. W pierwszych latach rehabilitacja w chorobie Parkinsona skupia się na utrzymaniu aktywnego trybu życia i prewencji bezczynności. Wraz z postępem symptomów wdrażane są programy profilaktyki upadków z intensywnym treningiem równowagi, metodami rytmizacji i nauką zasad ergonomii. Na zaawansowanym etapie choroby zadaniem fizjoterapii jest zapobieganie odleżynom, przykurczom, zapaleniom płuc oraz zakrzepicy.

Mówiąc o chorobie Parkinsona nie możemy pominąć zjawiska „ON/OFF”, które ma istotne znaczenie w planowaniu harmonogramu dnia pacjentów. Faza ON to czas działania leków, czyli okres, w którym pacjent czuje się dobrze i sprawność ruchowa jest najlepsza. Natomiast faza OFF to moment nasilenia objawów, złego samopoczucia i braku możliwości wykonania jakiegokolwiek ruchu. Obserwując codzienną rutynę, warto planować treningi, fizjoterapię, czynności toaletowe lub spotkania z innymi ludźmi w czasie fazy ON.

PARKINSON – ĆWICZENIA W DOMU

Jeżeli w tym miejscu spodziewasz się przykładów ćwiczeń w domu, to niestety nie możemy spełnić Twoich oczekiwań. Wynika to z tego, że każdy pacjent doświadcza choroby Parkinsona w zupełnie odmienny sposób. Treningi muszą być odpowiedzią na indywidualne zaburzenia funkcjonalne, które różnią się między poszczególnymi osobami. Najlepiej, aby ćwiczenia w domu zostały dobrane przez fizjoterapeutę na co dzień współpracującego z danym człowiekiem.

Chcielibyśmy za to, zaprezentować Ci coś innego. Pokażemy, w jaki sposób możesz pomóc osobie z Parkinsonem bez ćwiczeń w domu znalezionych na szybko w Internecie.

1. Postaraj się nie dopuszczać do przemęczenia osoby, która ćwiczy. Pacjent powinien odczuwać co najwyżej lekkie zmęczenie po danej aktywności.
2. Ze względu na trudność z wykonywaniem złożonych poleceń ruchowych, spróbuj podzielić dany ruch na prostsze składowe.
3. Zadbaj o wskazówki, które ułatwią poruszanie się po domu – naklejki na podłodze, podpowiedzi umieszczone na poziomie oczu.
4. Dużą pomocą w chodzeniu są metody rytmizacji – liczenie na głos kroków, metronomy, klaskanie, wykorzystanie tamburyna lub nagrań z rytmiczną muzyką.
5. Nordic Walking, taniec lub Tai Chi to aktywności, które pomagają w utrzymaniu sprawności fizycznej z uwzględnieniem problemów, z którymi mierzą się pacjenci z Parkinsonem (stymulacja naprzemiennej pracy rąk, wydłużenie długości kroku, rozluźnienie grup mięśniowych grzbietu i obręczy barkowej, poprawa ruchów skrętnych tułowia oraz poprawa ogólnej wytrzymałości i wydolności krążeniowo-oddechowej).
6. Zminimalizuj ryzyko upadku! Usuń dywaniki, wystające kable lub dziecięce zabawki z podłogi. Spróbuj tak dopasować umeblowanie mieszkania, aby nie było wąskich, ciasnych przestrzeni wymuszających gwałtowne zwroty. Nie pozwalaj nosić osobie z chorobą Parkinsona przedmiotów oburącz – niech jedna ręka pozostaje wolna, gdyby zaistniała konieczność nagłego podporu. Zmiana kierunku niech odbywa się po łuku (zamiast poprzez obrót w miejscu).
7. Zadbaj o zachowanie koncentracji. Staraj się nie rozmawiać z osobą z Parkinsonem podczas wykonywania czynności ruchowej – skupienie na danym zadaniu odgrywa kluczową rolę. Jeśli ćwiczycie to wyłącz radio, telewizor i inne „rozpraszacze”.

CZY WOLNO MIEĆ MASAŻ W CHOROBIE PARKINSONA?

Odpowiedź zależy od ogólnego stanu zdrowia. O wskazaniach lub przeciwwskazaniach do wykonania masażu w chorobie Parkinsona powinni decydować lekarze i fizjoterapeuci po zbadaniu pacjenta i określeniu jego indywidualnych potrzeb. Osoby z Parkinsonem zwykle mają inne zaburzenia towarzyszące, które mogą albo bezwzględnie wykluczać zabiegi z masażem, albo – wręcz przeciwnie – być do nich wskazaniem. Szczególnie w przypadku występowania zespołów bólowych zaleca się masaż klasyczny lub segmentarny, a także inne metody z dziedziny balneologii i fizykoterapii. Pamiętajmy jednak, że największe znaczenie dla utrzymania sprawności mają regularne ćwiczenia oraz umiejętności wykorzystania metod rytmizacji i ergonomii w praktyce. Masaż w chorobie Parkinsona jest tylko dodatkiem, który może ułatwić realizację treningów poprzez np. zmniejszenie dolegliwości bólowych.

Omówiony przez nas zespół objawów znacząco wpływa na jakość życia wielu chorych i ich rodzin. Odpowiednie leczenie łagodzi objawy i spowalnia ich rozwój. Dzięki ciągle rozwijającej się medycynie oraz zaangażowaniu bliskich, osoby zmagające się z chorobą Parkinsona mogą dłużej zachować swoją niezależność.

Źródła:

• Kwolek A.: Fizjoterapia w neurologii i neurochirurgii. PZWL. Warszawa 2012.
• Lennon S., Stokes M.: Fizjoterapia w rehabilitacji neurologicznej. Tłum. Kokosz M. Edra Urban&Partner. Wrocław 2010.
• Young P.A., Young. P. H., Tolbert D. L.: Neuroanatomia kliniczna. Red. Moryś J. Edra Urban&Partner. 2016

Artykuł Rehabilitacja w chorobie Parkinsona – jak pomóc choremu? pochodzi z serwisu Open Medical.

Przyczyny urazów czaszkowo-mózgowych

Trudno wskazać jedną uchwytną przyczynę uszkodzeń czaszki, które jednocześnie powodują mniejsze lub większe naruszenie stanu i/lub funkcjonalności mózgowia. Tak naprawdę każda sytuacja może stanowić okazję do niefortunnego uderzenia głową np. w twardy przedmiot lub element otoczenia, który spowoduje mniej lub bardziej poważny uraz. Lekarze i specjaliści wskazują jednak, że najczęściej pacjenci pojawiają się na skutek:

• wypadków komunikacyjnych,
• ciężkiej pracy fizycznej (zwłaszcza na wysokościach),
• zdarzeń wynikających z treningów sportowych (zwłaszcza w przypadkach sztuk walki),
• tępych urazów głowy w efekcie przestępstw (np. pobicie na tle rabunkowym, przemoc domowa),
• skoków na główkę do wody w okresie wakacyjnym (m.in. na dzikich i niestrzeżonych kąpieliskach).

Podział urazów czaszkowo-mózgowych

Najbardziej popularnym kryterium podziału jest rozległość i ciężar dokonanego urazu głowy. W przypadku urazów otwartych uszkodzenie czaszki prowadzi do równoczesnego naruszenia kondycji mózgu wraz z oponami. Otwarte urazy czaszkowo-mózgowe stanowią najczęstsze przypadki w praktyce neurochirurgów i chirurgów urazowych. Drugim rodzajem są uszkodzenia zamknięte, w których uraz czaszki nie powoduje oddziaływania mózg. Niejednokrotnie kości tworzące czaszkę ulegają złamaniu lub wgnieceniu na drodze niezwykle dużej wartości działającej siły. W takich przypadkach proces rekonwalescencji stanowi efekt współpracy neurologów z wykwalifikowanymi fizjoterapeutami.

Zamknięte urazy czaszkowo-mózgowe powodują szereg następstw, które również można podzielić na wczesne (bezpośrednie) oraz późne (odległe). Poniżej przedstawiamy najczęściej odnotowywane przykłady następstw, które są możliwe do rehabilitacji.

Wstrząśnienie mózgu

Najczęściej mowa tu o przejściowym i pourazowym zaburzeniu czynności pnia mózgu (przede wszystkim pnia), któremu nie towarzyszą widoczne zmiany anatomiczne i zazwyczaj następuje po uderzeniu w podstawę czaszki. Głównym symptomem jest krótkotrwała utrata przytomności przez pacjenta(tzw. objaw kardynalny), który odzyskuje świadomość po kilkunastu minutach. W obrazie klinicznym występują wymioty oraz bóle i zawroty głowy, może dojść do niepamięci wstecznej. Po kilku dniach dolegliwości ustępują, a badanie neurologiczne nie wykazuje występowania objawów pochodzenia ogniskowego lub oponowego.

Stłuczenie mózgu

W tym przypadku uraz czaszki powoduje uszkodzenie tkanki mózgowej o charakterze zranienia z mniejszymi lub większymi krwawieniami. Utrata przytomności jest dłuższa niż ww. wstrząśnieniu. Pacjent charakteryzuje się objawami ogniskowymi w postaci niedowładów mięśniowych, problemów z mową i ataksją. Niejednokrotnie w obrazie klinicznym stwierdza się wzmożenie ciśnienia śródczaszkowego poprzez występujący obrzęk mózgu. Specjaliści podkreślają, że szczególnie niebezpiecznym przypadkiem jest stłuczenie mózgu – jego następstwami mogą być m.in. zaburzenia oddechowe, upośledzenie krążenia, hipertermia oraz sztywność odmóżdżeniowa.

Pourazowy obrzęk mózgu

Niekiedy między 2 a 3 dobą po przebytym stłuczeniu mózgu może dojść do rozwoju powikłania w postaci obrzęku. Choć mechanizm jego powstawania nie jest dokładnie poznany, to lekarze sugerują występowanie zaburzeń naczynioruchowych oraz nieprawidłowościach dotyczących zmian przepuszczalności błony naczyniowej. Inni wskazują, że istotne znaczenie w rozwoju obrzęku odgrywają hormony i naruszenie optymalnej równowagi kwasowo-zasadowej. Pacjenci oprócz objawów ogniskowych znamiennych dla stłuczenia borykają się z wymiotami, dolegliwościami bólowymi głowy, apatią i uciążliwą sennością.

Ucisk mózgu i krwawienie śródczaszkowe

Poważne uszkodzenia struktury mózgowej mogą powodować ucisk z powodu występującego stanu zapalnego bądź trwały uraz powodujący mniej lub uciążliwe krwawienie, którego następstwem jest krwiak.

Krwiak nadtwardówkowy

Stanowi efekt patologicznego gromadzenia się krwi w przestrzeni nadoponowej, co wynika z uszkodzenia tętnicy oponowej środkowej. Początkowo pacjent doznaje wstrząsu świadomości, który mija po kilku godzinach. Z czasem zaczynają pojawiać się bóle głowy i zaburzenia świadomości, rozwijają się objawy ogniskowe – najczęściej w formie niedowładu VII nerwu czaszkowego oraz niedowładów kończyn (początkowo górnej, później dolnej). Charakterystycznym objawem jest rozszerzenie źrenicy po stronie krwiaka i miejsca urazu głowy.

Krwiak podtwardówkowy

W tym przypadku krew ulega nagromadzeniu między oponą twardą a pajęczynówką. Specjaliści wyróżniają dwa typy krwiaka podtwardówkowego. Pacjenci borykający się z problemem ostrej postaci mają znamiennym, by nie rzec wręcz identyczny obraz kliniczny jak osoby cierpiące z powodu wyżej opisanego krwiaka nadtwardówkowego.

Zupełnie inaczej wygląda kwestia postaci przewlekłej, która zazwyczaj dotyka osoby starsze. Symptomy rozwijają się powoli, czasami nawet przez kilka kolejnych miesięcy. Rozlany i tępy ból głowy z czasem ulega nasileniu. Dodatkowo zaczynają pojawiać się objawy związane z patologicznym wzrostem ciśnienia śródczaszkowego – wymioty, zwolnienia tętna, senność i zaburzenia świadomości. U chorych zauważalne są również objawy ogniskowe o charakterze ośrodkowego niedowładu mięśni twarzy czy niedowładu połowiczego z wyraźną przewagą zajęcia kończyny górnej.

Cerebrastenia pourazowa

Niejednokrotnie przebyte wstrząśnienie mózgu powoduje utrzymywanie się występujących objawów nawet przez kilka lat po przykrym incydencie. Cerebrastenia pourazowa jest często określana mianem zespołu powstrząsowego, pourazowej dystonii wegetatywnej czy nerwicy pourazowej. W obrazie klinicznym pacjenta dominują przede wszystkim dolegliwości bólowe głowy ze współtowarzyszącymi zawrotami, drażliwość, problemy ze snem oraz wyraźne trudności ze skupieniem uwagi. Chorzy znacznie szybciej odczuwają zmęczenie. Co istotne, badanie przedmiotowe nie wykazuje występowania objawów związanych z chwiejnością neurowegetatywną (m.in. drgających powiek i palców, niekontrolowanej potliwości czy też symetrycznego wzmożenia odruchów głębokich).

Encefalopatia pourazowa

Powyższym mianem można określić utrzymujące się trwałe uszkodzenie tkanki mózgowej na drodze stłuczenia mózgu bądź krwawienia śródczaszkowego. Obraz kliniczny pacjenta z encefalopatią pourazową jest bardzo podobny do tego w przypadku cerebrastenii, choć znaczącymi różnicami są utrwalone zmiany w zapisie EEG i występowanie objawów o charakterze ogniskowym.

Rola fizjoterapii w przypadku urazów czaszkowo-mózgowych

Mnogość typów uszkodzeń o charakterze czaszkowo-mózgowym sprawia, że fizjoterapia przybiera odmienną formę w zależności od przypadku i aktualnego stanu pacjenta. Niejednokrotnie bardziej poważne urazy głowy (np. powodujące powstawanie krwiaków) są możliwe do wyleczenia jedynie poprzez interwencję chirurgiczną. Dopiero wówczas istnieje możliwość rozpoczęcia procesu rehabilitacji ruchowej.

Nie od dziś wiadomo, że profesjonalna fizjoterapia ma indywidualny charakter dla każdego przypadku. Terapeuci podczas pracy z pacjentami neurologicznymi wykorzystują w swojej pracy wartościowe techniki jak PNF czy NDT Bobath, które umożliwiają pracę nad utraconą lub osłabioną funkcjonalnością konkretnej części ciała czy grupy mięśniowej. Dzięki nim istnieje szansa na odzyskanie prawidłowego zakresu ruchu, stopniową odbudowę utraconego czucia i świadomości kończyny, a także przeciwdziałanie występującym niedowładom i wynikającym zaburzeniom równowagi. Niejednokrotnie rehabilitacja neurologiczna przewiduje stosowanie zabiegów z zakresu fizykoterapii, które jest formą uzupełnienia manualnej pracy z pacjentem i aktywności ruchowej ukierunkowanej na odzyskanie optymalnego funkcjonowania.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami! Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Urazy czaszkowo-mózgowe – duże niebezpieczeństwo o pozornie niewielkim rozmiarze pochodzi z serwisu Open Medical.

Co to jest stwardnienie zanikowe boczne?

Sclerosis lateralis amyothropica (SLA), czyli stwardnienie zanikowe boczne to przypadłość o podłożu neurologicznym, która powstaje w wyniku mniej lub bardziej rozległego uszkodzenia obwodowego i ośrodkowego neuronu ruchowego. Naruszenie jego struktury skutkuje postępującym procesem neurozwyrodnieniowym, który z biegiem czasu zaczyna prowadzić do zniszczenia włókien nerwowych zaopatrujących mięśnie. Zwiększające się deficyty ruchowe powodują stopniową utratę możliwości wykonywania podstawowych i precyzyjnych czynności. Koniec końców osoby chorujące na SLA stają się inwalidami w pełnym znaczeniu tego słowa – pełna utrata mobilności i funkcjonalności motorycznej dotyczy struktur mięśniowych zarówno w obrębie kończyn, jak i pozostałych części ciała (np. narządów oddechowych, przełyku czy żołądka).

SLA nie narusza zdrowia mentalnego

Przez długi czas identyfikowano stwardnienie zanikowe boczne jako chorobę prowadzącą do zaburzeń sfery psychicznej. Nic bardziej mylnego. SLA nie bez powodu jest określane chorobą neuronu ruchowego, co jednoznacznie podkreśla upośledzenie tylko motorycznej funkcjonalności mięśni na drodze rozwoju patologii w obrębie zaopatrujących je struktur nerwowych. Pacjent jednak w żadnym stopniu nie przejawia objawów upośledzenia umysłowego czy „utraty zmysłów”. Będąc świadom własnego stanu może z powodzeniem angażować się w proces leczenia, którego jednym z elementów jest oczywiście fizjoterapia.

Jakie są przyczyny SLA?

Lekarze i specjaliści po dziś dzień nie są w stanie określić konkretnej przyczyny rozwoju choroby Lou Gheriga. Wielokrotnie wspomina się o istotnej roli mutacji genetycznych, równie często mówi się o infekcjach o podłożu wirusowym, nadmiernym wpływie stresu oksydacyjnego i towarzyszącym mu wolnych rodnikach tlenowych czy patologicznych zmianach i zaburzeniach o charakterze autoimmunologicznym. Wciąż jednak nie ma dokładnych informacji, który ze wspomnianych czynników ryzyka wiąże się z największym prawdopodobieństwem występowania patologii w obrębie neuronu ruchowego. Warto jednak wiedzieć, że SLA znacznie częściej rozwija się u mężczyzn niż kobiet. Co więcej, jest to choroba dotykająca przeważnie osoby starsze, a jej pierwsze objawy pojawiają się w okolicach 50 roku życia.

Stwardnienie zanikowe boczne – przebieg i objawy SLA

Jak zostało wspomniane, stwardnienie zanikowe boczne to choroba rozwijająca się pomiędzy 40, a 60 rokiem życia. Początkowe objawy mogą nie wskazywać na poważne uszkodzenie neuronu ruchowego i w pierwszych etapach chorzy zwykle zauważają niewielkie osłabienie siły mięśniowej wraz ze współtowarzyszącym drżeniem. Problemy te w większości przypadków występują asymetrycznie i dotyczą głównie rąk – chorzy mogą odczuwać trudności z utrzymaniem przedmiotów, co niejednokrotnie skutkuje ich niekontrolowanym wypuszczaniem. Postępujące osłabienie powoduje z czasem trwały niedowład kończyn, który wraz z rozwojem SLA zaczyna obejmować pozostałe części ciała.

Do pozostałych symptomów tzw. pierwszej fali zalicza się:

• uciążliwe i utrzymujące się uczucie zmęczenia,
• niezwykle bolesne i mimowolne skurcze pojedynczych mięśni,
• niewielkie skurcze całych grup włókienek mięśniowych (tzw. fascykulacje),
• niekomfortowe wrażenie „robaków pod skórą” jako następstw ww. nieprawidłowości w zakresie skurczów mięśni.

W późniejszym etapie choroby pojawiają się też zaburzenia w obrębie innych sfer. Wśród nich na pewno należy wymienić dysfagię (upośledzenie połykania) i wynikającą z niej sporą utratę masy ciała, zaburzenia mowy (jako następstwo postępującego zaniku mięśni języka), a także problemy emocjonalne w postaci depresji, stanów lękowych czy „huśtawki emocjonalnej”. Pacjenci z SLA niejednokrotnie borykają się też z takimi przypadłościami jak zaburzenia oddechowe (w tym również niezwykle niebezpieczny bezdech senny) czy upośledzenie i pogorszenie jakości snu.

Różnicowanie – czynniki i nieprawidłowości, które nie wskazują na obecność SLA

• Zaburzenia związane ze sferą czuciową
• Problemy o charakterze demencji starczej
• Kłopoty z utrzymaniem moczu i/lub stolca
• Zaburzenia dotyczące układu pozapiramidowego
• Upośledzenie prawidłowego funkcjonowania wzroku

Stwardnienie zanikowe boczne – na czym polega leczenie SLA?

Leczenie stwardnienia zanikowego bocznego jest prawdziwym wyzwaniem zarówno dla specjalistów, jak i dla samego pacjenta. Postępujących charakter choroby Lou Gheriga nie ułatwia zadania, a można by nawet napisać, że daje całkiem klarowną wizję dalszego stanu pacjenta. Nie należy jednak poddawać się, gdyż osoby jak wspomniany we wstępie Stephen Hawking były zdolne do przeżycia aż 50 lat od momentu usłyszenia diagnozy. Warto jednak mieć świadomość, że stan będzie ulegał stopniowemu pogorszeniu, a rolą leczenia jest utrzymanie właściwego komfortu życia i funkcjonowania chorego przez jak najdłuższy czas.

Istotna rola diagnostyki

Zadaniem neurologów i specjalistów z zakresu chorób nerwowo-mięśniowych jest skierowanie poszkodowanego na odpowiednie badania, które pozwolą na potwierdzenie domysłów dotyczących występowania SLA. W tym celu oprócz dokładnego badania podmiotowego (wywiadu) zaleca się wykonanie serii innych analiz:

• Testu płynu mózgowo-rdzeniowego
• MRI ośrodkowego układu nerwowego
• EMG – eletrokomiografii struktur mięśniowych
• ENG – elektroneurografii struktur mięśniowych
• Badania krwi pod kątem obecności przeciwciała GM1

Istotną rolę odgrywa też diagnostyka różnicowa, której zadaniem jest wykluczenie ryzyka występowania innych jednostek chorobowych. Neurolodzy w trakcie badań powinni wziąć pod uwagę prawdopodobieństwo obecności takich problemów, jak np. stwardnienia rozsianego, miastenii, zespołu poporażennego (tzw. postpolio), zespołu rzekomoopuszkowego czy asymetrycznego zaniku mięśni jednej z kończyn (tzw. zespół Hirayamy).

Jaka jest rola fizjoterapii w SLA?

Choć pacjenci borykający się z problemem stwardnienia rozsianego sięgają po środki farmakologiczne do ograniczenia nadmiernego napięcia mięśniowego (spastyczności), to nie ulega wątpliwości, że to właśnie rehabilitacja odgrywa najistotniejszą rolę w ograniczeniu rozwoju dalszych powikłań i zmniejszeniu stopnia ich intensywności. Fizjoterapia w przypadku SLA to przede wszystkim ćwiczenia fizyczne, które mają za zadanie wzmocnić osłabione i zanikające mięśnie. Pacjent wraz z terapeutą pracują nad zachowaniem niezbędnych aktywności i funkcji dnia codziennego. Pozwala to choremu na utrzymanie optymalnego poziomu sprawności i niezależności. Oprócz tego pacjenci z SLA wielokrotnie rozpoczynają współpracę z logopedą dla podtrzymania funkcji mowy i przeciwdziałaniu zanikowi mięśni języka oraz przełyku.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Stwardnienie Zanikowe Boczne (SLA) – przyczyny, objawy i leczenie pochodzi z serwisu Open Medical.

Kilka słów o budowie i znaczeniu rdzenia kręgowego

Rdzeniem kręgowym określa się część ośrodkowego układu nerwowego, która ma kształt niezwykle grubego sznura biegnącego w kanale kręgowym wewnątrz kręgosłupa. Przebiega od kręgu szyjnego C1 do górnej części kręgu lędźwiowego L2. Dolne fragmenty rdzenia po wyjściu z kanału kręgowego tworzą wraz z nicią końcową i stożkiem rdzeniowym strukturę określaną mianem ogona końskiego. Co ważne, rdzeń kręgowy jest otoczony z zewnątrz przez płyn mózgowo-rdzeniowy oraz charakterystyczne błony łącznotkankowe nazywane oponami mózgowo-rdzeniowymi.

Zewnętrzna powierzchnia rdzenia posiada też dwie bruzdy (pośrodkową przednią i tylną), które przedzielają strukturę na symetryczne połowy. Każda z nich posiada dwie bruzdy boczne (przednią i tylną) stanowiące miejsce wejścia i wyjścia korzeni czuciowo-ruchowych dla nerwów rdzeniowych. Zadaniem powyższych bruzd jest podział połówek rdzenia na trzy tzw. sznury (przedni, boczny i tylny). Wnętrze rdzenia kręgowego składa się z dwóch warstw. Bardziej powierzchowną część stanowi ułożona na kształt litery H istota szara, która zbudowana jest z ciał komórek nerwowych. Z kolei głębsza warstwa zbudowana jest z istoty białej, która w głównej mierze jest utworzona przez aksony – pęczki pojedynczych wypustek nerwowych.

Rdzeń kręgowy umożliwia przekazywanie i przenoszenie impulsów nerwowych pomiędzy mózgiem (będącym ośrodkiem centralnym) a obwodowym układem nerwowy. Stanowi punkt wyjścia bilateralnych (tj. obustronnych) nerwów rdzeniowych. Mogą one łączyć się w tzw. sploty (np. szyjne bądź lędźwiowe) lub występować jako samodzielne struktury nerwowe (np. nerwy międzyżebrowe w obrębie odcinka piersiowego). Nerwy rdzeniowe zaopatrują czuciowo i ruchowo całe nasze ciało – począwszy od kończyn, przez konkretne narządy wewnętrzne, a także ośrodki zmysłów czy zdolności funkcjonalnych.

Rodzaje uszkodzeń i urazów rdzenia kręgowego

Choć wszystkie urazy i uszkodzenia rdzenia kręgowego okazują się poważnym problemem, to warto wiedzieć, że medycyna odpowiednio je klasyfikuje. Specjaliści właściwie analizując obraz kliniczny pacjenta oraz model patologii mogą w odpowiednio szybki sposób zaplanować proces terapii i zaoszczędzić czas na stosowaniu nieefektywnych rozwiązań. To natomiast jest niezbędne dla ograniczenia progresji występujących nieprawidłowości w postaci upośledzenia czynności czuciowo-ruchowych.

Najczęstsze przyczyny

Lekarze zgodnie potwierdzają, że większość odnotowywanych przypadków uszkodzenia rdzenia kręgowego odnosi się do osób młodych (zwykle wspomina się o wieku do 30 roku życia). Na pierwszych miejscach przyczyn zazwyczaj wymienia się wypadki komunikacyjne, „złamanie karku” będące następstwo skoku do zbyt płytkiego zbiornika wodnego oraz napady z pobiciem. Warto jednak wiedzieć, że patologiczne naruszenie struktury i zaburzenie funkcjonalności rdzenia kręgowego stanowi następstwo szeregu innych czynników. Wśród nich warto wymienić m.in.:

• martwicę tkanek rdzenia na drodze niedokrwienia bądź niedotlenienia,
• złamanie pojedynczego kręgu lub kilku kręgów poprzez osłabienie ich masy kostnej w wyniku zmian osteoporotycznych,
• problemy mechaniczne w obrębie struktur kręgosłupa (np. zaawansowane i poważne dyskopatie),
• urazy o podłożu jatrogennym (tj. stanowiących następstw powikłań po interwencji medycznej np. punkcji lub biopsji),
• zmiany nowotworowe na powierzchni i we wnętrzu rdzenia kręgowego,
• zmiany i choroby zapalne rdzenia kręgowego.

Zespół poprzecznego uszkodzenia

Model poprzecznego uszkodzenia rdzenia zazwyczaj stanowi efekt działania nagłego czynnika – urazu, krwotoku, postępującego procesu rozmiękania rdzenia, pęknięcia guza czy intensywnego stanu zapalnego. W zależności od wysokości uszkodzenia poszkodowany prezentuje odmienny stopień utraty możliwości ruchowych oraz pozostałych zdolności funkcjonalnych. Poniżej ogniska uszkodzonego rdzenia następuje całkowite porażenie i zniesienie każdego rodzaju czucia w obrębie kończyn. Początkowo struktury mięśniowe są zwiotczałe oraz odznaczają się obniżonym napięciem. Po pewnym czasie zaczynają przejawiać patologiczną spastyczność. Pacjenci wielokrotnie borykają się także z problemem zatrzymanego moczu i stolca, co określa się również mianem zespołu Bastiana.

Zespół połowiczego uszkodzenia

Powyższy problem nazywany jest także zespołem Brown-Sequarda, a samo uszkodzenie obejmuje tylko jedną ze stron rdzenia kręgowego. Część, na której znajduje się ognisko problemu charakteryzuje się zaburzonym czuciem głębokim oraz niedowładem piramidowym. Z kolei po drugiej stronie, przeciwnej do ogniska, pacjent przejawia nieprawidłowe odczuwanie bólu i temperatury. Połowicze uszkodzenie rdzenia kręgowego stanowi najczęściej następstwo urazu zgięciowego, zgięciowo-rotacyjnego lub tępego uderzenia w kręgosłup.

Zespół ogona końskiego

Problem powyższego zespołu powoduje charakterystyczny obraz kliniczny pacjenta, który zazwyczaj stanowi następstwo występującego guza bądź wypadnięcia jądra miażdżystego prowadzących do uszkodzenia ogona końskiego. Chory intensywnie odczuwa ból w okolicach krocza i kości krzyżowej, pojawiają się „spodenkowe” zaburzenia czucia (obejmujące obszar od pasa do kolan) oraz upośledzenie prawidłowej czynności zwieraczy. Niejednokrotnie dochodzi też do zniesienia odruchów ścięgnistych ze ścięgna Achillesa. Co niezwykle ważne, zespół ogona końskiego ma charakter asymetryczny! Dlatego objawy występują tylko po jednej stronie ciała.

Urazy rdzenia kręgowego

Uszkodzenia w obrębie kręgów lub więzadeł kręgosłupa mogą powodować rozmaite urazy rdzenia kręgowego. Podobnie jak w innych przypadkach, tak i tutaj wielkość uszkodzenia rzutuje na intensywności następstw przebytego urazu.

Wstrząśnienie rdzenia kręgowego

Wstrząśnienie rdzenia charakteryzuje się mniej bądź bardziej nasilonymi objawami zespołu poprzecznego uszkodzenia rdzenia. Płyn mózgowo-rdzeniowy pacjenta jest prawidłowy, a same objawy cofają się praktycznie bez śladu po kilku godzinach czy maksymalnie paru dniach po przykrym zdarzeniu.

Stłuczenie rdzenia kręgowego

Stanowi znacznie poważniejszy przypadek aniżeli wstrząśnienie. Ten uraz zwykle odnosi się do zniszczenia tkanki rdzeniowej na drodze bezpośredniego uszkodzenia, nadmiernego krwawienia, ucisku bądź drażnienia przez struktury kostne. Problem objawia się następstwami zespołu poprzecznego uszkodzenia lub Browna-Sequarda, a w samym płynie mózgowo-rdzeniowym występuje krew. Pojawiające się zmiany i dysfunkcje zazwyczaj mają charakter trwały i wymagają rehabilitacji.

Ucisk oraz zmiażdżenie rdzenia kręgowego

W przypadku ucisku rdzenia kręgowego mówimy o nadmiernej kompresji rdzenia ze strony struktur kostnych kręgosłupa bądź krwiaka nadoponowego. Chorzy zazwyczaj skarżą się na silne dolegliwości bólowe uciśniętej okolicy, niejednokrotnie pojawiają się też objawy rdzeniowe (związane z konkretnym korzeniem). Zupełnie inaczej jest w przypadku zmiażdżenia rdzenia, które powoduje nieodwracalne objawy poprzecznego uszkodzenia rdzenia kręgowego.

Uszkodzenia i urazy rdzenia kręgowego – rehabilitacja

Przed terapeutami pojawia się nie lada wyzwania, a to z powodu niezwykle istotnej funkcji rdzenia kręgowego. Jak widać każdy uraz czy uszkodzenie stanowi przyczynę mniej lub bardziej uciążliwych dolegliwości, które mogą prowadzić nawet do trwałego inwalidztwa. W każdym z przypadków fizjoterapia odgrywa niewątpliwie istotną rolę w przywróceniu utraconej funkcjonalności bądź utrzymania optymalnego i możliwego poziomu aktywności poszkodowanego. Nowoczesna rehabilitacja bazuje na kompleksowej pracy terapeuty z pacjentem.

Nieprawidłowe leczenie przebytego uszkodzenia rdzenia może być poważne w skutkach, którymi zazwyczaj są poważne powikłania. Wśród nich wymienia się np.:

• zaburzenie prawidłowej postawy ciała,
• nieprawidłowe funkcjonowanie jelit i zaburzenia w odżywianiu,
• upośledzenie cyklu chodu wraz z dysfunkcją utrzymania równowagi,
• nieprawidłową pracę i ucisk klatki piersiowej, które prowadzą problemów z oddychaniem lub snem.

Fizjoterapia pacjentów po uszkodzenia rdzenia kręgowego ma globalny charakter, dlatego prowadzący stara się na bieżąco odbudowywać czucie i zdolności ruchowe. W tym celu świetnie sprawdzą się wszelkiego rodzaju ćwiczenia sensomotoryczne, oddechowe, a struktury objęte porażeniem należy poddać biernym aktywnościom dla zapobieżenia przed postępującymi procesami zwyrodnieniowymi. Terapeuta edukuje pacjenta w zakresie prawidłowego ułożenia ciała, a także uczy go samodzielnej zmiany na miarę własnych możliwości. Postępowanie rehabilitacyjne powinno również obejmować pionizację, naukę chodu, terapię manualną, a przede wszystkim wykorzystanie koncepcji neurofizjologicznych. Metody takie jak PNF czy NDT Bobath stanowią prawdziwą podstawę w procesie przywracania pacjenta do sprawności po przebytym urazie rdzenia kręgowego.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Rodzaje uszkodzeń i urazów rdzenia kręgowego pochodzi z serwisu Open Medical.

Próba zdefiniowania dyskopatii

Obecnie dyskopatia jest zaliczana do grona chorób cywilizacyjnych, które są nierozerwalnie związane z postępującym rozwojem technologicznym i zmianą dotychczasowego stylu życia człowieka. Ograniczona aktywność fizyczna, brak znajomości zasad prawidłowej ergonomii miejsca pracy przy biurku i nieumiejętność zachowania właściwej postawy ciała, długotrwałe utrzymywanie pozycji siedzącej to jedynie wierzchołek góry z czynnikami ryzyka, które sprzyjają pojawieniu się zmian dyskopatycznych i wynikających z tego dolegliwości.

Problem dyskopatii jest schorzeniem odnoszącym się do stanu krążków międzykręgowych (tzw. dysków). Elementy te zlokalizowane są pomiędzy trzonami sąsiadujących ze sobą kręgów. Krążki składają się z dwóch części – zewnętrznej (pierścień włóknisty) pełniącej rolę ochronną oraz wewnętrznej (jądro miażdżyste) zapewniającej odpowiedni stopień amortyzacji całego dysku podczas ruchu w kręgosłupie i przemieszczenia się wspomnianych trzonów. Ciało człowieka posiada 23 dyski międzykręgowe, które w zależności od odcinka kręgosłupa różnią się od siebie wysokością.

Co to jest dyskopatia?

Mianem dyskopatii określa się patologiczne zmiany krążka międzykręgowego, które w mniejszym bądź większym stopniu powodują zaburzenie stabilności jądra miażdżystego. Proces ten zwykle rozpoczyna się od powolnej degeneracji pierścienia włóknistego, która z biegiem czasu i współtowarzyszącymi czynnikami ryzyka ulega dalszemu postępowi. Choć większość przypadków rozpoczyna się od mniej lub bardziej uciążliwego bólu w obrębie pleców, to warto pamiętać, że takie dolegliwości mogą być efektem zupełnie innego problemu. Dlatego bez uprzedniego zdjęcia RTG trudno mówić o postawieniu jednoznacznej diagnozy.

Jakie są przyczyny rozwoju dyskopatii?

Zmiany dyskopatyczne są w większości przypadków spowodowane postępującym procesem starzenia się organizmu i współtowarzyszącymi mu zmianami zwyrodnieniowymi, które zazwyczaj w pierwszej kolejności odbijają się na zmniejszeniu stopnia uwodnienia jądra miażdżystego – wewnętrznej warstwy dysku międzykręgowego. Dehydratacja centralnej części krążka niejednokrotnie pojawia się znacznie wcześniej u osób o niskim poziomie aktywności fizycznej, a także długotrwałym przebywaniu w pozycji siedzącej. Dyski zostają poddane dużemu uciskowi, co mniej lub bardziej zwiększa ryzyko dyskopatii.

Do innych i równie istotnych czynników ryzyka należy zaliczyć:

• osłabione mięśnie odcinka lędźwiowego kręgosłupa,
• słabe mięśnie brzucha i problemy z pracą przepony,
• niewłaściwa technika treningowa i złe wykonywanie ćwiczeń,
• nieprawidłowa postawa ciała w trakcie czynności dnia codziennego,
• nieprawidłowa postawa ciała podczas pracy przy biurku oraz źle zorganizowane (nieergonomiczne) stanowisko pracy,
• niewłaściwa dieta i brak składników odżywczych wspomagających kondycję struktur narządu ruchu,
• nieskorygowane problemy ze wzrokiem prowadzące do niewłaściwego ustawienia głowy.

Deformacja krążka międzykręgowego ma postępujący charakter. Proces ten jest długotrwały i wieloetapowy, który rozpoczyna się od zewnętrznej warstwy dysku i stopniowo przenosi się do jego wewnętrznych części, aby ostatecznie zaatakować miażdżyste jądro centralne.

Wyróżniamy następujące etapy powstawania dyskopatii:

• Uwypuklenie – osłabiona struktura zewnętrznego pierścienia włóknistego powoduje do zaburzenia stabilności jądra miażdżystego,
• Wypuklina – wnętrze osłabionego wcześniej pierścienia powoduje stopniowe uszkodzenia w jego wewnętrznej części, powodując większą niestabilność jądra,
• Przepuklina – wewnętrzne uszkodzenia powodują całkowitą niewydolność pierścienia, a w rezultacie przerwanie jego ciągłości. Całkowity brak stabilności dla jądra powoduje jego swobodne przemieszczanie się, co zwiększa ryzyko wydostania się na zewnątrz,
• Sekwestracja – jądro ulega ostatecznemu uszkodzeniu, a zniszczone fragmenty mogą przedostać się do wnętrza kanału kręgowego i powodować ucisk znajdujących się tam struktur.

Dyskopatia – objawy

Dominującym objawem podczas obecnej dyskopatii jest silny ból, który w większości przypadków związany jest z konkretną czynnością ruchową i ustawieniem ciała. Aktywność i pozycja mogą powodować przesunięcie niestabilnego jądra miażdżystego wewnątrz pierścienia, co powoduje drażnienie struktur przykręgosłupowych. Obecność objawów o podłożu neurologicznym jest niezwykle powszechne w przypadkach dyskopatii. Problemy z czuciem powierzchownym, spadek siły mięśniowej czy nieprzyjemne uczucie mimowolnych skurczów i drętwienia w obrębie kończyn dolnych często mogą na dobre upośledzić prawidłowe funkcjonowanie pacjenta w trakcie wykonywania codziennych czynności.

Rodzaje dyskopatii

Specjaliści z zakresu ortopedii i rehabilitacji zgodnie potwierdzają, że obraz kliniczny pacjenta jest ściśle powiązany z lokalizacją występującej przyczyny. Ogólne pojęcie jakim jest dyskopatia kręgosłupa można podzielić na konkretne rodzaje definiujące miejsce w obrębie kręgosłupa gdzie ona występuje: dyskopatia szyjna, dyskopatia piersiowa i dyskopatia lędźwiowa, odpowiadają segmentarnej budowie kręgosłupa, a poniżej prezentujemy ich krótką charakterystykę.

Dyskopatia szyjna

Najczęściej można ją rozpoznać po zwiększonej skłonności pacjenta do uczucia nudności i wymiotów. Wielokrotnie problem dyskopatii szyjnej może doprowadzić do silnie odczuwalnych zawrotów głowy, ograniczenia zakresu ruchu w obrębie odcinka szyjnego, a także wzmożoną tendencją do drętwienia kończyn. Nadmierne wysunięcie głowy w przód sprzyja osłabieniu mięśni karku, co zwiększa szansę na rozwój patologii w obrębie krążka międzykręgowego.

Dyskopatia piersiowa

Znamiennym manifestem dla dyskopatii tej części kręgosłupa są przede wszystkim silnie odczuwane dolegliwości bólowe w obrębie klatki piersiowej. Osoby chorujące na dyskopatię piersiową wielokrotnie skarżą się na problemy z oddychaniem, a nawet i występowanie bólu w trakcie wdechu lub wydechu. Niejednokrotnie ten model zmian dyskopatycznych powoduje mniejsze bądź większe zaburzenia czucia.

Dyskopatia lędźwiowa

Nikogo raczej nie zdziwi, że dyskopatia lędźwiowa stanowi największy odsetek zmian o tym charakterze. Do flagowych objawów tej postaci zalicza się przede wszystkim zwiększoną skłonność do uciążliwego i niekomfortowego mrowienia oraz drętwienia kończyn dolnych. Pacjenci wielokrotnie wspominają, że obecne dolegliwości bólowe ulegają wyraźnemu nasileniu podczas chodu, a ich osłabienie następuje w trakcie spoczynku (zwłaszcza leżenia). Bardziej zaawansowana dyskopatia odcinka lędźwiowego może doprowadzić m.in. do problemów z mimowolnym oddawaniem moczu lub kału, a nawet i zaburzenia czucia w okolicy krocza.

Dyskopatia – leczenie i rehabilitacja

Skrajne dolegliwości bólowe i powstała nadwrażliwość na ruch oraz palpację okolicy objętej zmianami dyskopatycznymi może w początkowym momencie uniemożliwić rozpoczęcie rehabilitacji. W przypadkach bardzo dużego napięcia mięśniowego pacjent może zdecydować się na uprzednie leczenie zachowawcze, które zwykle opiera się na farmakoterapii – użycie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i środków o właściwościach miorelaksacyjnych mogą okazać się sposobem na doraźne przeciwdziałanie obecnym symptomom.

Największą rolę w procesie leczenia dyskopatii odgrywa fizjoterapia. Jej zadaniem jest oczywiście przywrócenie prawidłowych warunków anatomiczno-funkcjonalnych u pacjenta. Terapeuta w trakcie stosowania odpowiednich technik mobilizacyjnych stara się przywrócić dysk międzykręgowy na właściwe miejsce (oczywiście w sytuacji, gdy przepuklina jest reponowalna). Nadmiernie napięte struktury ulegają postępującej detonizacji, a osłabione mięśnie (zwłaszcza okolicy pleców i pasm przykręgosłupowych) zostają poddane odpowiedniemu treningowi w celu wzmocnienia ich siły oraz poprawy wytrzymałości. Ruch i aktywność fizyczna stanowią podstawowe czynniki do normalizacji stanu poszkodowanego, sam proces terapeutyczny jest oczywiście dobierany indywidualnie do jego potrzeb i aktualnego obrazu klinicznego.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Dyskopatia: szyjna, piersiowa i lędźwiowa – przyczyny, objawy, leczenie pochodzi z serwisu Open Medical.

Mózgowe porażenie dziecięce – przyczyny i czynniki ryzyka

Problem mózgowego porażenia dziecięcego jest najczęściej definiowany jako grupa trwałych zaburzeń rozwoju ruchu i postawy, powodujących ograniczenie czynności, które przypisuje się niepostępującym zakłóceniom, pojawiającym się w rozwoju mózgu płodu lub niemowlęcia. W dużym uproszczeniu można stwierdzić, że MPD stanowi upośledzenie ruchowe ze współtowarzyszącymi zaburzeniami:

• sensorycznymi (czuciowymi),
• kognitywnymi (poznawczymi),
• behawioralnymi,
• percepcyjnymi,
• komunikacyjnymi.

Specjaliści z zakresu pediatrii i neurologii dziecięcej nie wskazują jednej konkretnej przyczyny dla rozwoju mózgowego porażenia dziecięcego. Przyjmuje się jednak, że czynniki ryzyka oddziałujące na prawidłowe kształtowanie się ośrodkowego układu nerwowego płodu można zakwalifikować do trzech podstawowych grup, które dzieli się w poniższy sposób:

• czynniki okresu ciąży – m.in. konflikt serologiczny, przewlekłe choroby i wady wrodzone matki, nieprawidłowa dieta w trakcie ciąży – papierosy, alkohol, niedożywienie, mutacje genetyczne, zatrucia ciążowe, niektóre typy infekcji – cytomegalia, toksoplazmoza.
• czynniki okresu okołoporodowego – problemy i patologie powodujące skomplikowanie przyjścia dziecka na świat, w tym również wcześniactwo.
• czynniki po porodowe – wszelkiego rodzaju zakażenia i infekcje systemu nerwowego, urazy mechaniczne, a także niektóre wady rozwojowe np. wodogłowie czy rozszczep kręgosłupa.

Niejednokrotnie przyjmuje się, że ciąża mnoga również stanowi poważy czynnik ryzyka rozwoju objawów o charakterze mózgowego porażenia dziecięcego.

Obraz kliniczny dziecka z MPD – objawy

Wczesne rozpoznanie symptomów wskazujących na MPD pozwala rodzicom i specjalistom na odpowiednio szybkie wprowadzenie rehabilitacji, która może efektywnie zahamować progresję choroby oraz zapobiec przed rozwojem niektórych dolegliwości. Niestety postawienie trafnej diagnozy w wieku niemowlęcym jest stosunkowo trudne, dlatego spora część odnotowywanych przypadków zostaje wykryta wówczas gdy dziecko ma już kilka lat. Wówczas o wiele łatwiej i precyzyjniej można określić wielkość oraz trwałość obecnych zaburzeń.

Głównym objawem mózgowego porażenia dziecięcego jest upośledzenie zdolności do wykonywanych ruchów i utrzymywania prawidłowej postawy ciała. Nieprawidłowości w sferze aktywności fizycznej dziecka są wyrażane porażeniem mięśniowym, asymetrycznym napięciem mięśni, niezbornością ruchową i upośledzeniem zdolności koordynacyjnych, ograniczeniami zakresu ruchu i deformacjami stawów, a także zniesieniem zdolności do wykonywania niektórych charakterystycznych odruchów dla danego wieku (np. brak umiejętności dziecka do przewracania się z brzucha na plecy świadczy, że zmiany o charakterze MPD pojawiły się już w piątym miesiącu życia!).

Zaburzenia o charakterze ruchowym to jednak nie wszystko. Dzieci borykające się z problemem mózgowego porażenia dziecięcego niejednokrotnie muszą mierzyć się z innymi zmianami patologicznymi, które w mniejszym bądź większym stopniu powodują upośledzenie prawidłowego funkcjonowania i obniżenie jakości życia. Wśród nich najczęściej występują:

• epilepsja,
• upośledzenie funkcjonowania narządów zmysłu,
• trudności w sferze behawioralno-poznawczej,
• problemy ze zrozumieniem, odczuwaniem i reagowaniem na emocje,
• zaburzenia wymowy (będące następstwem np. porażenia mięśni twarzy i języka),
• ograniczona lub uboga zdolność do komunikacji (mogąca być następstwem powyższego zaburzenia wymowy lub uszkodzenia ośrodków mózgowych odpowiedzialnych za umiejętności porozumiewawcze),
• ograniczenie rozwoju intelektualnego.

Mózgowe porażenie dziecięce – rehabilitacja

Wielowymiarowy charakter objawów u dziecka z MPD wymaga od terapeuty kompleksowego podejścia, które w głównej mierze oparte jest na rehabilitacji neurologicznej oraz sensomotorycznej. W aspekcie narządu ruchu fizjoterapia wykorzystuje specjalne metody terapeutyczne (np. NDT Bobath) opierające się o odtwarzanie wzorców ruchowych i cyklu chodu, pracę nad dysproporcjami lub niską masą mięśniową oraz oddziaływanie ruchem na uszkodzoną tkankę mózgową.

Terapeuta stosując odpowiednie aktywności dostarcza organizmowi licznych bodźców, które stopniowo pozwalają na utrwalenie odbudowywanych funkcji i zdolności ruchowych. Niejednokrotnie rehabilitacja wykorzystuje dodatkowe zaopatrzenie ortopedyczne w postaci łusek, które pozwalają na uzyskanie odpowiedniej korekcji kończyn przy dużym zniekształceniu stawu i znacznych deficytach ruchowych. Oprócz tego terapeuci muszą zwrócić uwagę na pozostałe dolegliwości, które dotyczą układu oddechowego, trawienia, niekiedy i podstawowych czynności fizjologicznych. Wielochorobowy obraz dziecka z MPD wymaga od fizjoterapeutów holistycznego planu rehabilitacji, który będzie stopniowo realizowany i dostosowany indywidualnie do potrzeb młodego pacjenta.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Mózgowe porażenie dziecięce (MPD) – przyczyny, objawy i rehabilitacja pochodzi z serwisu Open Medical.

Uraz biczowy – przyczyny

Siła powstająca w momencie zderzenia pojazdów w znaczącym stopniu oddziałuje na pasażera. Głowa poszkodowanego zostaje w nagły i niekontrolowany sposób nadmiernie odgięta ku tyłowi, aby po chwili nastąpiło jej mocne pociągnięcie do przodu. Ruch jest niezwykle podobny do momentu smagnięcia biczem, który może doprowadzić do licznych dysfunkcji na całej długości odcinka szyjnego. Fizjoterapia klasyfikuje cztery główne typy zespołu whiplash. Mechanizm urazu okazuje się mieć niezwykle istotny wpływ na obraz kliniczny pacjenta. Poniżej krótka charakterystyka każdego z nich wraz z towarzyszącymi efektami na poziomie struktur:

Model zgięciowy

Obecny zazwyczaj w szyjnej i piersiowej części kręgosłupa. Prowadzi do złamania trzonu i przedniego podwichnięcia kręgu, uszkodzenia więzadeł (podłużne tylne, międzykolczyste) i wynikających z nich dodatkowych złamań kompresyjnych.

Model wyprostny

Występuje w odcinku szyjnym. Jego następstwami są zniszczenia tylnych fragmentów kręgu i jego podwichnięcie, uszkodzenie więzadła podłużnego przedniego oraz liczne złamania (blaszki granicznej, międzystawowej części obrotnika, łuku tylnego atlasu).

Model kompresyjny (przeciążeniowy)

Pojawia się w przypadku urazów odcinka szyjnego i lędźwiowego. W tym przypadku największą rolę odgrywają działające siły nacisku, które powodują nadmierną kompresję połączenia między kręgami. Następstwem jest złamanie trzonów kręgów.

Model rotacyjny

Działające siły w trakcie wypadku powodują większe zaangażowanie ruchów rotacyjnych, które powodują złamanie bocznych fragmentów kręgów.

Uraz biczowy kręgosłupa – objawy

Mechanizm urazu whiplash ma bardzo dynamiczny charakter, co niesie za sobą niewyobrażalne konsekwencje dla wszystkich elementów wchodzących w skład kręgosłupa szyjnego. Wcześniej wymienione uszkodzenia stanowią jedynie część dysfunkcji, z jakimi przyjdzie zmagać się terapeucie podczas pracy z pacjentem. W przypadku urazu smagnięcia biczem obraz kliniczny pacjenta obejmuje szerokie spektrum objawów dotyczących praktycznie każdej ze struktur.

W przypadku układu mięśniowego uszkodzenie zazwyczaj obejmuje struktury wchodzące w skład szyi, obręczy barkowej oraz górnej części klatki piersiowej i pleców. Ich uszkodzenie powoduje jednoznaczne zaburzenie czynności ruchowych oraz niewłaściwe funkcjonowanie połączeń stawowych. Pacjenci z zespołem whiplash mogą odczuwać dolegliwości bólowe podczas pracy stawów skroniowo-żuchwowych, barkowo-obojczykowych i oczywiście międzykręgowych w obrębie odcinka szyjnego. Wśród najczęściej uszkadzanych mięśni wyróżnia się: długi szyi, mostkowo-obojczykowo-stukowy (MOS), pochyłe i skręcające, płatowaty głowy, wielodzielny i półkolcowy (głowy i szyi). Praca mięśniowa zostaje ograniczona, a zaburzony stan tkanki z powodu nieprawidłowego odżywiania i obecnego procesu zapalnego prowadzi do rozwoju licznych objawów. Wśród nich m.in. dolegliwości bólowe, uczucie sztywności oraz powstawanie bolesnych punktów spustowych (trigger points). Co więcej, zaburzenie pracy stawowej z czasem zaczyna obejmować staw łokciowy i stawy nadgarstka, dając jednocześnie duże obawy o rozwój ewentualnej niepełnosprawności ruchowej.

Wspomniane uszkodzenie więzadeł odbija się w głównej mierze na jakości wykonywanego ruchu, choć ich głównym zadaniem jest stabilizacja struktur w trakcie czynności. Naruszenie stanu bądź całkowite przerwanie ciągłości więzadła (co ma częste miejsce w przypadku urazu biczowego) w znaczącym stopniu rzutuje na możliwościach ruchowych pacjenta. Pogorszenie stabilizacji prowadzi natomiast do osłabienia mięśni głębokich, ucisków nerwów oraz bolesnych stanów zapalnych w stawach. Uraz lub zaburzenie pracy więzadeł objawia się wyraźnymi trzaskami podczas ruchów szyją, mimowolnymi skurczami, dolegliwościami bólowymi w trakcie ruchu, a także drętwieniem dystalnych części kończyn (tj. rąk i stóp). W późniejszym czasie mogą spowodować upośledzenie prawidłowego napięcia mięśniowego, a w następstwie doprowadzić do zaburzenia prawidłowej postawy ciała.

Smagnięcie biczem – objawy neurologiczne

Uraz biczowy daje o sobie znać także w obrębie układu nerwowego. W trakcie urazu biczowego niejednokrotnie można spotkać się z uszkodzeniem splotu ramiennego, rozwojem stanów zapalnych w obrębie struktur nerwowych czy zespołem górnego otworu klatki piersiowej (TOS). Ciekawym objawem jest tzw. double crush syndrome, którego odzwierciedleniem jest występowanie odczuwalnego bólu nadgarstka i łokcia jako następstwo ucisku elementów odcinka szyjnego.

Rehabilitacja w zespole whiplash

Wielowymiarowy mechanizm urazu whiplash wymaga od terapeutów kompleksowego podejścia w procesie rehabilitacji. Duża część pacjentów (szacuje się, że ponad 30% odnotowywanych przypadków zespołu urazu biczowego) odczuwa w intensywnym stopniu skutki wypadku, który miał miejsce rok wcześniej. Dlatego przywrócenie organizmowi optymalnego stanu narządu ruchu na drodze wielotorowej pracy może niekiedy okazać się naprawdę długą drogą. Holistyczna fizjoterapia zapewnia jednak, że każdy z elementów kręgosłupa i współtowarzyszących struktur otrzyma niezbędną pomoc, a sam pacjent w krótkim czasie odczuje pierwszą poprawę.

Rehabilitacja kręgosłupa i wyznaczanie cele są dobieranie indywidualnie do każdego pacjenta. Ogólne założenia postępowania rehabilitacyjnego powinny skupić się na odtworzeniu właściwego zakresu ruchu oraz przywróceniu odpowiednich krzywizn kręgosłupa, wyrównaniu istniejącego dysbalansu mięśniowego, skorygowaniu postawy ciała, a także miejscowej i globalnej odbudowie mechanizmu stabilizacji ciała. Niejednokrotnie zachodzi potrzeba, aby zadbać o poprawę sensomotoryki obszaru objętego uszkodzeniem, co umożliwi tamtejszym strukturom odpowiednie odbieranie bodźców z otoczenia i usprawni sam proces terapeutyczny. Podczas pracy z pacjentem tereapeuta może zdecydować się na wykorzystanie kinesiotapingu, technik neuromobilizacyjnych, trakcji i mobilizacji stawowych, masażu poprzecznego oraz technik mięśniowo-powięziowych. Dobrym uzupełnieniem okażą się prądy typu TENS, rolling struktur miękkich (np. przy pomocy akcesoriów do mobilizacji) czy zabiegi wykorzystujące suche igłowanie.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Uraz biczowy (Whiplash) – na czym polega uraz „smagnięcia biczem”? pochodzi z serwisu Open Medical.

Jakie są przyczyny rwy udowej?

Rwę udową można nazwać zespołem bólowym dotyczącym konkretnego zakresu unerwienia. W tym przypadku odnoszącego się do nerwu udowego i jego korzeni (L2 – L4). Wśród przyczyn najczęściej wskazuje się na zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa lędźwiowego, a także popularne wypadnięcia dysku (tj. jądra miażdżystego). W niektórych przypadkach rwa może być również następstwem nieprawidłowego wykonywania ćwiczeń siłowo-wytrzymałościowych (np. trenując na siłowni), co przeważnie stanowi efekt słabego gorsetu mięśniowego i błędnej techniki. Oprócz tego specjaliści często wskazują cukrzycę i dnę moczanową, jako przypuszczalne powody pojawienia się problemów o charakterze rwy udowej. W przypadku nieznanej etiologii problem określany jest mianem idiopatycznej neuropatii nerwu udowego. Większość przypadków wykazuje jednak dobre rokowania na przyszłość i nie wymaga interwencji chirurgicznej.

Objawy rwy udowej – po czym rozpoznać?

Obraz kliniczny pacjenta charakteryzuje się silnymi dolegliwościami bólowymi, które podobnie jak w przypadku rwy kulszowej mogą osiągać duży poziom intensywności. Ból jest zazwyczaj promieniujący i przebiega wzdłuż przedniej powierzchni uda. W trakcie badania diagnostycznego zazwyczaj odnotowuje się dodatni objaw Mackiewicza, który informuje o obecności bólu w trakcie leżenia na brzuchu z biernie zgiętym stawem kolanowym. Z biegiem czasu chory zaczyna odczuwać ból w okolicy pachwiny, w obrębie uda dochodzi do zaburzeń czucia (zwykle w formie parestezji, mrowienia bądź drętwienia), a odruch w stawie kolanowym ulega zniesieniu. Mięśnie przykręgosłupowe odcinka lędźwiowego często wykazują nadmiernie zwiększone napięcie. W skrajnych przypadkach rwa udowa może doprowadzić do postępującego zaniku mięśnia czworogłowego uda, co w szerszej perspektywie może poskutkować długotrwałym unieruchomieniem pacjenta.

Oprócz wywiadu i badania przedmiotowego warto zdecydować się na diagnostykę obrazową. Analiza odcinka lędźwiowego przy pomocy RTG lub MRI może potwierdzić słuszność postawionej diagnozy o rwie udowej, a także precyzyjnie określić poziom niepożądanego uścisku. Badania obrazowe dodatkowo ułatwiają różnicowanie rwy z innymi problemami np. zespołami przeciążeniowymi o podłożu mięśniowo-powięziowym.

Ostry i przewlekły przebieg rwy udowej – na czym polega?

Wielkość i powaga przyczyny prowadzącej do urazu kręgosłupa ma bezpośredni wpływ na obraz kliniczny pacjenta oraz intensywność przebiegu jakim charakteryzuje się rwa udowa. Specjaliści wyróżniają dwie postaci – ostrą oraz przewlekłą z postępującym nasileniem się objawów.

W przypadku ostrej postaci mówimy o sytuacjach nagłych kontuzji, najczęściej będących efektem szybkiego zgięcia i rotacji tułowia. W konsekwencji następuje uwięźnięcie w stawie międzywyrostkowym oraz zablokowanie. Dodatkowo może dojść do przesunięcia obecnej przepukliny krążka międzykręgowego, co spowoduje odczuwalne dolegliwości poprzez drażnienie korzenia nerwowego.

Postać przewlekła charakteryzuje się wspomnianym narastaniem intensywności symptomów. W początkowym stadium rwy udowej dolegliwości bólowe występują głównie w obrębie kręgosłupa lędźwiowego. Z czasem ulega rozwojowi i zaczyna stopniowo obejmować obręcz biodrową wraz z udem. Ten model jest zazwyczaj następstwem wszelkiego rodzaju dyskopatii, zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa bądź efektem obecnego stanu zapalnego o innym podłożu.

Rwa udowa – leczenie i rehabilitacja

W sytuacjach niezwykle dużego ucisku struktur nerwowych należy skorzystać z leczenia operacyjnego. Wówczas pacjent decyduje się na zabieg chirurgiczny, który w większości przypadków polega na odbarczeniu drażnionego korzenia nerwowego. Przyczynami ucisku mogą być m.in. naroślą kostne zwane osteofitami (będące efektem zmian zwyrodnieniowych), zmiany dyskopatyczne (tj. przepukliny, wypukliny czy zwykłe przesunięcia jądra miażdżystego) bądź obecny stan zapalny. W przypadku całkowitego przerwania ciągłości nerwu chirurg sam decyduje o sposobie jej przywrócenia.

Fizjoterapia rwy udowej w obu przypadkach bazuje przede wszystkim na ćwiczeniach ruchowych. Podobnie jak w przypadku rwy kulszowej istotne znaczenie będą miały neuromobilizacje oraz aktywności z metody McKenzie. One pozwolą na przywrócenie prawidłowej równowagi w zakresie siły mięśniowej oraz pozwolą przeciwdziałać patologicznym wzorcom ruchowym. W roli uzupełnienia warto zdecydować się na zabiegi z zakresu fizykoterapii, które przysłużą się do wstępnego złagodzenia dolegliwości bólowych. W tym celu najlepiej będzie zastosować prądy typu TENS i diadynamiczne, terapię z ultradźwiękami, a także diatermię krótkofalową. Wszystko to oczywiście wsparte odpowiednio dostosowaną autoterapią, którą pacjent systematycznie realizuje w domu.

Jeśli problem rwy udowej dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Rwa udowa – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja pochodzi z serwisu Open Medical.

Przyczyny rwy barkowej

Starając się stworzyć krótki opis problemu rwy barkowej (określanej również jako rwa ramienna), najłatwiej napisać o zespole chorobowym, który odznacza się dolegliwościami bólowymi promieniującymi od karku do okolicy ramienia. Stamtąd ból często biegnie wzdłuż całej kończyny górnej, a niekiedy może też obejmować przednią powierzchnię łopatki. Warto mieć świadomość, że termin rwy barkowej jest bardzo ogólny. Niezbędne jest dokładne określenie miejsca zmian zwyrodnieniowych w obrębie odcinka szyjnego, a także związanego z tym ucisku korzeni nerwowych. Z tej perspektywy rwa barkowa okazuje się nie do końca wystarczającym pojęciem i wówczas wspomina się o radikulopatii szyjnej bądź stanie zapalnym korzeni szyjnych.

Rwa barkowa – objawy i ich topografia

Głównymi objawami rwy barkowej są oczywiście dolegliwości bólowe. Te zazwyczaj nasilają się w porze porannej, zwłaszcza po przebudzeniu ze współtowarzyszącą sztywnością. W zależności od zajętego korzenia (C₅ – C₈) ból promieniuje do określonych struktur (odpowiednio: m. naramienny lub boczna, tylna bądź przyśrodkowa powierzchnia ramienia i przedramienia). W części przypadków pacjent może odczuwać nieprzyjemne parestezje (dla korzeni C₆ – C₈). Większość sytuacji z obecną rwą ramienną prowadzi do niedowładu mięśni: naramiennego, ramienia i przedramion. Pacjenci często borykają się z problemami zaburzeń czucia, osłabienia odruchów czy przykurczonych mięśni karku. Przebiegowi rwy ramiennej może towarzyszyć całkowite lub częściowe uszkodzenie korzeni nerwowych, zwłaszcza dla poziomów C₆ i C₇. Dokładny obraz objawów korzeniowych spowodowanych uciskiem konkretnych korzeni odcinka szyjnego prezentuje poniższa tabela (wg Dowżenki).

Diagnostyka – jak rozpoznać rwę barkową?

Oprócz przeprowadzenia wywiadu z pacjentem niezbędne jest wykonanie badania podmiotowego, które pozwoli na dokładniejszą diagnostykę aktualnego stanu poszkodowanego. Fizjoterapeuta w trakcie jego wykonywania może stwierdzić dodatni objaw Bikelesa (obecność bólu w trakcie prostowania zgiętego przedramienia przy uprzednio uniesionej i odwiedzionej kończynie górnej), podwyższony tonus i skrócenie mięśni obrębu szyi, ograniczenie ruchomości odcinka szyjnego, osłabienie odruchów, wyraźne zaburzenia czucia wzdłuż przebiegu zajętego nerwu oraz obecność dolegliwości bólowych w dole nadobojczykowym. Badania obrazowe z zakresu MRI i RTG stanowią najlepszą metodą na potwierdzenie postawionej diagnozy o rwie barkowej.

Rola rehabilitacji w leczeniu rwy ramiennej

W sytuacjach niezwykle dużego ucisku struktur nerwowych należy skorzystać z leczenia operacyjnego rwy barkowej. Wówczas pacjent decyduje się na zabieg chirurgiczny, który w większości przypadków polega na odbarczeniu drażnionego korzenia nerwowego. Przyczynami ucisku mogą być m.in. osteofity (narośla kostne, które są wytworem postępujących zmian zwyrodnieniowych), przesunięte jądro miażdżyste (bądź wszelkie inne patologie wpisujące się w szeroki termin dyskopatii) czy obecność stanu zapalnego. W innych sytuacjach może nastąpić wspomniane przerwanie ciągłości korzeni nerwowych. Wówczas chirurg sam decyduje o ostatecznym sposobie jej przywrócenia. Rwa barkowa nie jest jednak częstym powodem interwencji chirurgicznych. Większość przypadków daje dobre rokowania, oczywiście przy odpowiednio szybkim wdrożeniu rehabilitacji ruchowej.

Po przebytej operacji pacjent powinien udać się na kompleksową fizjoterapię. Podobnie zresztą jak osoby z nieoperacyjną rwą barkową. Podobnie jak w przypadku rwy kulszowej, tak samo i tutaj istotne znaczenie będą miały neuromobilizacje. Terapeuci często wykorzystują popularną Metodę McKenziego, która jest ściśle skoncentrowana na przeciwdziałaniu dolegliwości bólowych mających podłoże w strukturach kręgosłupa. Podstawą fizjoterapii są przede wszystkim ćwiczenia ruchowe. One pozwolą na zmniejszenie ewentualnych dysproporcji w zakresie siły mięśniowej, a także umożliwią przeciwdziałanie patologicznym wzorcom ruchowym.

W roli uzupełnienia warto wykorzystać zabiegi z zakresu fizykoterapii, które przysłużą się do wstępnego złagodzenia dolegliwości bólowych. W przypadku elektroterapii będą to prądy diadynamiczne i typu TENS, oprócz nich można dodatkowo zastosować diatermię krótkofalową oraz terapeutyczne właściwości ultradźwięków. Podobnie jak w innych sytuacjach, tak i w przypadku rwy barkowej wymaga się odpowiedniego zaangażowania samego pacjenta w pracę nad efektami rehabilitacji. Dlatego sumiennie i systematycznie powinien realizować autoterapię w domu, po uprzedniej konsultacji z prowadzącym go fizjoterapeutą.

Jeśli problem rwy barkowej dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Rwa barkowa (ramienna) – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja pochodzi z serwisu Open Medical.

Polineuropatia – Czym jest oraz jakie są jej przyczyny?

Punktem wyjścia do zrozumienia całego problemu jest termin neuropatii, który dotyczy uszkodzenia pojedynczego nerwu obwodowego. Łatwo więc domyślić się, że dosłowne tłumaczenie terminu polineuropatii oznacza uszkodzenie kilku nerwów obwodowych. Niejednokrotnie problem ten określa się mianem neuropatii obwodowej. Polineuropatia nie wybiera – praktycznie każdy człowiek może na nią zachorować. Bez względu na płeć, wiek, aktualny poziom aktywności fizycznej, czy rodzaj wykonywanego zawodu. Należy mieć jednak świadomość, że niektóre rodzaje polineuropatii mogą być charakterystyczne dla danych społeczności czy grup wiekowych (co tyczy się głównie problemów, które są uwarunkowane genetycznie).

Problem polineuropatii może mieć dwojaki charakter – wrodzony (zwany pierwotnym tj. uwarunkowany genetycznie i przekazywany z pokolenia na pokolenie) oraz nabyty (czyli wtórny – stanowiący zazwyczaj efekt działania czynnika zewnętrznego, zazwyczaj znanego lekarzowi i fizjoterapeutom). Znaczną część odnotowywanych przypadków stanowi druga grupa. Do najczęściej wskazywanych przyczyn wtórnych neuropatii obwodowych zalicza się:

• Choroby nowotworowe
• Choroby metaboliczne (np. cukrzyca, porfiria)
• Niektóre choroby zakaźne (np. błonica, czerwonka)
• Nadmierne spożywanie alkoholu i uszkodzenia wątroby
• Zaburzenia autoimmunologiczne (np. zespół Guillain-Barre)
• Niedobory dietetyczne (np. niedostatek witamin B1, B6, PP)
• Problemy naczyniowe (np. miażdżyca naczyń zaopatrujących nerwy)
• Stosowanie niektórych leków w terapii innych chorób (np. talidomid w trakcie leczenia szpiczaka mnogiego)

Polineuropatia – Objawy

Polineuropatia jest schorzeniem o podłożu neurologicznym, które polega na zwyrodnieniowym zajęciu wielu nerwów obwodowych. Obraz kliniczny pacjenta charakteryzuje się obecnością trzech konkretnych grup objawów:

• Ruchowych
• Czuciowych
• Wegetatywnych

Symptomy wskazujące na polineuropatię zazwyczaj występują symetrycznie i najczęściej dotyczą dystalnych części kończyn (tj. rąk, przedramion, stóp oraz goleni). Właśnie w tych obszarach ciała chorego następuje niedowład mięśni, który często może doprowadzić do ich całkowitego zaniku wraz ze zniesieniem odruchów głębokich. Zaburzenia sensoryczne (czuciowe) zwykle manifestują się w formie uciążliwego i promieniującego wzdłuż kończyn bólu. Pacjenci z polineuropatiami często skarżą się na odczuwanie parestezji (nieprzyjemnego uczucia drętwienia lub mrowienia). Występujące ubytki czucia określa się charakterystycznymi mianem „skarpetek i rękawiczek, co wynika ze znacznego ograniczenia zdolności czuciowych w obrębie rąk i stóp. Chorzy niejednokrotnie mogą wykazywać upośledzone odczuwanie bodźców cieplnych. Równie często stwierdza się znaczne dolegliwości bólowe podczas ucisku pni nerwowych. W przypadku ostatniej grupy objawów, wegetatywnych, pacjenci najczęściej borykają się ze zmianami troficznymi skóry i jej przydatków. W niektórych polineuropatiach mogą też występować zaburzenia potliwości oraz upośledzenie naczynioruchowe.

Leczenie polineuropatii – Jaka jest rola fizjoterapii?

Punktem wyjścia w procesie leczenia jest oczywiście ustalenie konkretnej przyczyny polineuropatii. Znalezienie dokładnego podłoża pozwala specjalistom na przygotowanie właściwego postępowania, które będzie ukierunkowane przede wszystkim na wyeliminowaniu czynnika wywołującego. Leczenie polineuropatii nie ma konkretnego schematu. Pacjenci borykający się z polineuropatią cukrzycową, czy kardiologiczną będą wymagali zupełnie innego podejścia aniżeli osoby będące ofiarami alkoholizmu, bądź zatrucia lekami farmaceutycznymi.

Wobec powyższego warto zadać sobie pytanie – jakie zadanie stoi przed fizjoterapeutami? Okazuje się, że mimo odmiennego podłoża rozwoju polineuropatii zespół towarzyszących jej objawów jest w znacznej części podobny. Dlatego też rehabilitacja pacjentów będzie ukierunkowana na złagodzenie występujących dolegliwości, a także poprawę komfortu chorych w trakcie codziennego funkcjonowania. W jej przypadku głównym elementem są ćwiczenia ruchowe oraz masaż kończyn (klasyczny i wirowy), które umożliwią przeciwdziałanie obecnemu niedowładowi i zapobieżenie przed ewentualnym ryzykiem zaniku mięśni. Fizjoterapeuci wykorzystują też w pracy z pacjentami antyprzykurczowe pozycje ułożeniowe, uczą ich chodu, niejednokrotnie decydują się na pracę na macie. Dobrym uzupełnieniem mogą być regularne treningi mięśni metodą EMS (tj. elektrostymulacji mięśni). Z uwagi na występujące zaburzenia czucia należy unikać zabiegów fizykoterapeutycznych, które bazują na bodźcach termicznych. Nagrzewanie i schładzanie może spowodować trwałe uszkodzenie tkanek z uwagi na upośledzone zmysły sensoryczne.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Polineuropatia – Przyczyny, objawy i leczenie pochodzi z serwisu Open Medical.

Dystrofia mięśniowa – przyczyny i objawy zaniku mięśni

Mianem dystrofii mięśniowej określa się grupę chorób zwyrodnieniowych, które wykazują przewlekły charakter. Choć ich etiologia po dziś dzień nie została poznana, to często przyjmuje się, że dystrofie stanowią efekt genetycznie uwarunkowanego zaburzenia o podłożu enzymatycznym. Problem rozwija się w głównej mierze u dzieci i młodzieży, ale odnotowuje się przypadki wśród osób dorosłych. Sam przebieg choroby ma powolne tempo i stosunkowo łagodny charakter.

Początek dystrofii mięśniowej polega na stopniowym osłabieniu siły mięśniowej. Objawia się postępującym i pierwotnie niezauważalnym zanikiem mięśni w obrębie obręczy barkowej lub miednicznej. Pierwszym, a zarazem znaczącym sygnałem dla pacjenta o ewentualnym przypuszczeniu pojawienia się zmian dystroficznych, jest pojawienie się znaczących trudności w trakcie chodu (specjaliści podkreślają, że zwykle występują one w trakcie wchodzenia/schodzenia po schodach), bądź utrudnionego unoszenia kończyn górnych (np. w trakcie czesania czy porannego przeciągania się). W bardziej rozwiniętych stanach dystrofii dochodzi do widocznego, obustronnego zaniku mięśni: barków, ramion, pośladków i ud. Postawa ciała w znaczący sposób dąży do ustawienia lordotycznego, a łopatki chorego przybierają skrzydłowate ustawienie.

Wspomnianym zmianom często towarzyszy tzw. łydka gnoma, polegająca na rzekomym przeroście mięśni łydek. Wówczas w miejscu zanikłej tkanki mięśniowej organizm rozwija duże ilości tkanki łącznej. Wspomniany już niedowład i zanik mięśni pośladkowych prowadzi do upośledzenia chodu (ten natomiast przybiera charakter „kaczkowaty”). Sam pacjent bardzo często ma problemy ze wstawaniem z pozycji leżącej. W klasyfikacji medycznej wyróżnia się trzy zasadnicze postaci dystrofii mięśniowej:

• Twarzowo – łopatkowo – ramieniową – ujawniającą się zazwyczaj między 20, a 30 rokiem życia; ma łagodny i niezwykle powolny przebieg, zwykle rozpoczyna się od zaniku mięśni twarzy oraz obręczy barkowej
• Obręczowo – kończynowa – rozwija się bez względu na wieku, ma powolne tempo przebiegu; swój początek ma w obrębie miednicy lub pasma barkowego i później rozwija się wstępująco bądź zstępująco
• Rzekomoprzerostowa Duchenne’a – ten model dystrofii mięśniowej rozwija się przede wszystkim u chłopców między 2, a 6 rokiem życie; charakteryzuje się bardzo intensywnym przebiegiem i może szybko doprowadzić do inwalidztwa. Jest to spowodowane wspomnianym już wcześniej nadmiarem tkanki łącznej w stosunku do utraconej tkanki mięśniowej.

Leczenie dystrofii mięśniowych – fizjoterapia

Dystrofia mięśniowa jest nieuleczalną chorobą, dlatego też terapia pacjentów stanowi niezwykle trudne zadanie na całe życie. Kluczową rolę odgrywa tu rehabilitacja ruchowa wraz z zaopatrzeniem ortopedycznym, które mają na celu pomóc poszkodowanym w codziennym funkcjonowaniu oraz ułatwić akceptację własnych ograniczeń. Częstym wsparciem dla chorych i rodzin są także zajęcia z terapeutą zajęciowym lub psychologiem.

Istotą fizjoterapii w przypadku dystrofii mięśniowej jest przeciwdziałanie uciążliwym przykurczom oraz dążenie do ograniczenia nadmiernego napięcia mięśniowego. W początkowych stadiach choroby, gdy deficyty ruchowe są jeszcze niewielkie, pacjenci samodzielnie wykonują odpowiednie ćwiczenia z zakresu gimnastyki korekcyjnej i usprawniania, które umożliwią utrzymanie prawidłowej ruchomości w stawach. Wraz z biegiem czasu, a co za tym idzie i postępem choroby, stretching jest wykonywany przez terapeutę. W przypadku dystrofii mięśniowej niezwykle istotne znaczenie ma zaangażowanie rodziny chorego w sam proces leczenia. Fizjoterapeuta powinien poinstruować bliskich poszkodowanego w tym zakresie, a także przedstawić im proste techniki relaksacyjne, które będą mogli wykorzystać w ramach domowej rehabilitacji.

Duże znaczenie u osób z dystrofią odgrywa już sprzęt ortopedyczny. Łuski korekcyjne, szyny, gorsety czy wózki inwalidzkie umożliwią chorym sprawniejsze funkcjonowanie w otoczeniu. To także jeden ze sposobów na utrzymanie niezależności chorego (np. przy korzystaniu z toalety) oraz pomoc w wykonywaniu codziennych czynności. Fizjoterapeuci mają za zadanie odpowiednio poinstruować pacjentów i ich rodziny w kontekście korzystania oraz obsługi danego przyrządu.

Do innych zadań fizjoterapeuty będzie należeć m.in.:

• nauka prawidłowego oddychania i terapia oddechowa
• drenaż ułożeniowy i ograniczenie ryzyka rozwoju odleżyn
• korekcja postawy i przeciwdziałanie zaburzeniom liniowości struktur
• ścisła współpraca z lekarzami innych specjalizacji np. gastrenterologiem, logopedą czy psychologiem w celu zapewnia choremu kompleksowej opieki na wielu płaszczyznach

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami telefonicznie pod numerem 12 342 81 80 bądź wyślij e-maila na adres info@openmedical.pl. Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Artykuł Dystrofia mięśniowa – rodzaje i objawy zaniku mięśni pochodzi z serwisu Open Medical.